จังหวัดสุพรรณบุรี : วันที่ 23 กรกฎาคม 2567 สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) โดยสำนักงานภาคกลางและตะวันตก ร่วมกับคณะประสานงานขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดสุพรรณบุรี และสภาองค์กรชุมชนตำบลวังคัน จัดเวทีสังเคราะห์ข้อมูลและจัดทำแผนพัฒนาคุณภาพชีวิตตำบลวังคัน ณ หอประชุมองค์การบริหารส่วนตำบลวังคัน มีผู้นำชุมชนและผู้แทนครัวเรือนเปราะบางทั้ง 11 หมู่บ้าน รวมถึงหน่วยงานภาคี เช่น องค์การบริหารส่วนตำบลวังคัน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพชุมชนตำบลวังคัน เป็นต้น รวมจำนวนกว่า 70 คนเข้าร่วม
การจัดเวทีดังกล่าวเป็นกระบวนการต่อเนื่องจากเมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม 2567 โดยร่วมกันจัดเวทีทำความเข้าใจการขับเคลื่อนโครงการเสริมสร้างความเข้มแข็งชุมชนท้องถิ่นด้วยระบบข้อมูล TP MAP และโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้มีรายได้น้อยในเมืองและชนบทตำบลวังคัน โดยมีผู้นำชุมชนทั้ง 11 หมู่บ้าน ผู้แทนชุมชนที่ได้รับการสนับสนุนงบประมาณ และภาคีพัฒนาในพื้นที่ เช่น ผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวังคัน ผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบลวังคัน ผู้แทนจากพัฒนาชุมชนอำเภอด่านช้าง เป็นต้น เข้าร่วมกว่า 50 คน
นายเนตร ปิ่นแก้ว ประธานเครือข่ายขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดสุพรรณบุรี กล่าวให้กำลังใจผู้เข้าร่วมเวทีพร้อมเสริมพลังให้กับผู้นำขบวนองค์กรชุมชน ในการร่วมแก้ไขปัญหาและพัฒนาคุณภาพชีวิตทุกมิติให้กับคนตำบลวังคัน ซึ่งภายหลังการทำความเข้าใจผู้นำชุมชนให้ความร่วมมือในการสังเคราะห์และสำรวจข้อมูลครัวเรือนเปราะบางทุกหมู่บ้าน พร้อมทั้งยังประสานครัวเรือนเปราะบางให้มีส่วนร่วมในการจัดทำแผนพัฒนาคุณภาพชีวิตตำบลวังคันในคราวนี้ด้วย จึงถือเป็นโอกาสอันดีที่ตำบลวังคันเป็นเวทีแรกของอำเภอด่านช้าง ในการจัดกระบวนการสังเคราะห์ข้อมูลและจัดทำแผนพัฒนาคุณภาพชีวิตฯ ที่มาจากการมีส่วนร่วมในการร่วมคิด ร่วมแลกเปลี่ยน ร่วมกันจัดทำข้อมูลที่มาจากความเป็นจริงและครอบคลุมความต้องการทุกมิติ
เวลาต่อมาได้มีการจัดกระบวนการแบ่งกลุ่มย่อยเพื่อสังเคราะห์ข้อมูลครัวเรือเปราะบางในพื้นที่ตำบลวังคันทั้ง 16 หมู่บ้าน โดยพบว่า ตำบลวังคันมีครัวเรือนเปราะบางจำนวน 203 ครัวเรือน แบ่งเป็น ครัวเรือนที่ไม่ตกมิติด้านรายได้ จำนวน 5 ครัวเรือน เป็นครัวเรือนที่ไม่ตกมิติด้านรายได้แต่มีบุคคลในภาวะพึ่งพิง (ลำดับ 0) จำนวน 87 ครัวเรือน เป็นครัวเรือนที่มีรายได้น้อยและมีปัญหาที่อยู่อาศัย (ลำดับ 1) จำนวน 26 ครัวเรือน เป็นครัวเรือนที่มีรายได้น้อยและมีบุคคลที่อยู่ในภาวะพึ่งพิงมากกว่า 1 2 คน (ลำดับ 2) จำนวน 78 ครัวเรือน เป็นครัวเรือนที่มีรายได้น้อยและมีบุคคลที่อยู่ในภาวะพึ่งพิงมากกว่า 2 คน (ลำดับ 3) จำนวน 10 ครัวเรือน และเป็นครัวเรือนที่มีรายชื่อซ้ำ จำนวน 2 ครัวเรือน
พร้อมกันนี้ร่วมกันวิเคราะห์ศักยภาพของตำบลวังคัน ซึ่งพบว่าตำบลวังคันมี จุดแข็ง (Strength) ได้แก่ ผู้นำชุมชนเข้มแข็งและเป็นแกนหลักในการพัฒนาชุมชน คนในชุมชนให้ความร่วมมือในการจัดกิจกรรมของตำบล ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมีความอุดมสมบูรณ์ คนในตำบลส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำไร่ เช่น มันสำปะหลัง อ้อย ข้าวโพด ข้าว ฯลฯ และมีกลุ่มอาชีพที่สร้างรายได้เสริมให้กับคนในตำบล เช่น จักสานไม้ไผ่ การทำอาหารและขนม เป็นต้น
จุดอ่อน (Weakness) ได้แก่ ปัญหาหนี้สินครัวเรือนและรายได้ไม่เพียงพอกับรายจ่าย ซึ่งส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำไร่มันสำปะหลัง ไร่ข้าวโพด นาข้าว ฯลฯ ปัจจุบันประสบปัญหาต้นทุนการผลิตทางการเกษตรสูงขึ้น เช่น ปุ๋ย ยา น้ำมัน แรงงาน เป็นต้น รวมถึงน้ำไม่เพียงพอต่อการอุปโภคและบริโภค ปัญหาด้านที่ดินไม่มีเอกสารสิทธิ์ เนื่องจากส่วนใหญ่เป็นที่ดิน ส.ป.ก. ทำให้ประชาชนไม่สามารถนำเป็นหลักประกันในการกู้สินเชื่อได้ และที่อยู่อาศัยโดยเฉพาะผู้มีรายได้น้อยมีสภาพทรุดโทรม นอกจากนี้ ยังมีปัญหาเรื่องการบริหารจัดการขยะโดยเฉพาะขยะริมทาง ปัญหายาเสพติด และปัญหาสุขภาพของคนในตำบล เช่น เบาหวาน ความดัน ฯลฯ
ในด้านโอกาส (Opportunities) ได้แก่ หน่วยงานของรัฐในพื้นที่ให้ความร่วมมือในการแก้ไขปัญหาและพัฒนาชุมชนท้องถิ่น เช่น การแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกิน การพัฒนาอาชีพ ตลาดชุมชนชาววัง การแก้ไขปัญหาสาธารณภัย เป็นต้น และการอยู่ใกล้โรงงานน้ำตาลซึ่งสามารถเชื่อมโยงให้เกิดการพัฒนาชุมชนร่วมกัน เช่น การสนับสนุนการศึกษา การสนับสนุนกิจกรรมจิตอาสา เป็นต้น
อุปสรรค (Threats) ได้แก่ สัญญาณโทรศัพท์และอินเตอร์เน็ตที่ไม่เสถียรในบางพื้นที่ส่งผลต่อการสื่อสารและการส่งต่อข้อมูลระหว่างกัน รวมถึงการสนับสนุนงบประมาณโครงการของส่วนราชการไม่ต่อเนื่อง เช่น การส่งเสริมด้านการพัฒนาอาชีพและระบบเศรษฐกิจชุมชน ฯลฯ
ต่อมาร่วมกันกำหนดแนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตตำบลวังคัน ภายใต้การบูรณาการความร่วมมือกับภาคีพัฒนาในพื้นที่ 5 ด้าน ดังนี้
ด้านเศรษฐกิจ ได้แก่ ส่งเสริมการพัฒนาอาชีพและสร้างรายได้เสริมให้กับคนในชุมชน เช่น การเลี้ยงไก่พันธุ์ไข่ การจักสานไม้กวาดทางมะพร้าว การเพาะเห็ดฟางและเห็ดนางฟ้า เป็นต้น ส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชน เช่น ถ้ำวัดเวฬุวัน ตลาดชุมชนชาววัง เป็นต้น
ด้านสังคมและคุณภาพชีวิต ได้แก่ การบำบัดผู้ติดยาเสพติดในชุมชน การจัดกิจกรรมเพื่อดูแลผู้สูงอายุในชุมชน การจัดกิจกรรมเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ การซ่อมแซมที่อยู่อาศัยให้ผู้มีรายได้น้อยและครัวเรือนเปราะบาง การปรับปรุงสภาพที่อยู่อาศัยและห้องน้ำให้เหมาะสมกับผู้สูงอายุ/ ผู้พิการ
ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้แก่ การบริหารจัดการขยะ เช่น การคัดแยกขยะ ส่งเสริมการติดตั้งเตาเผาขยะชุมชน เป็นต้น
ด้านน
โยบายของรัฐที่ส่งผลกระทบต่อชุมชน ได้แก่ การพิสูจน์และยืนยันบุคคลในการเข้ารับบริการของรัฐ เช่น การพิสูจน์บุคคลเพื่อขอรับบัตรประชาชน การขอรับบริการหรือสวัสดิการจากรัฐ เป็นต้น
ด้านสาธารณูปโภค ได้แก่ การพัฒนาแหล่งน้ำเพื่อการอุปโภคและบริโภค (น้ำบาดาล/ น้ำปะปาชุมชน)
ทั้งนี้ สภาองค์กรชุมชนตำบลวังคัน จะได้มีการจัดทำแผนพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับตำบล และนำเสนอต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำไปสู่การสนับสนุนการขับเคลื่อนงานในพื้นที่ต่อไป
รายงาน : ศรสวรรค์ เฉลียว
