กรุงเทพมหานคร / วันที่ 18 มีนาคม 2567 ณ โรงแรมพันธุ์ทิพย์ บางกะปิ โดยกลุ่มเป้าหมายเข้าร่วมปรึกษาหารือแนวทางในการเสริมสร้างพลังชุมชน สร้างพื้นที่กลาง จำนวนกว่า 30 คน ได้แก่ คณาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิจากหลายมหาวิทยาลัย ผู้แทนจากหน่วยงานภาคีพัฒนา ได้แก่ สสส. สถาบันพระปกเกล้า สช. ผู้นำขบวนการชุมชนทั้ง 5 ภาค ผู้นำเครือข่ายภาคประชาสังคม ด้าน พอช.นำโดย นายวิชัย นะสุวรรณโน รองผู้อำนวยการฯ พร้อมด้วยผู้บริหารและเจ้าหน้าที่สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนโดยมี ศ.ดร. บรรเจิด สิงคะเนติ จากคณะนิติศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ เปิดการประชุม และกล่าวถึงวัตถุประสงค์ของการจัดเวทีในครั้งนี้ มีจำนวน 3 ประเด็น คือ
1) เพื่อสานพลังคนทำงานขับเคลื่อนการสร้างชุมชนเข้มแข็ง
2) หาแนวทางร่วมผลักดันการขับเคลื่อนสร้างความเข้มแข็งในชุมชน
3) เป็นการสร้างแพลตฟอร์มในการทำงานระหว่างหน่วยงานและขบวนองค์กรชุมชน
การสร้างความเข้มแข็งของชุมชน จำเป็นต้องเริ่มต้นจากการพัฒนาผู้นำ ผู้นำต้องมีความเข้มแข้มแข็ง สามารถประสานการแก้ปัญหาร่วมของคนในสังคมได้ พร้อมนี้ สิ่งสำคัญคือพลังประชาชนในการขับเคลื่อนพลังประชาธิปไตย สร้างจุดแข็งให้กับสังคม รวมศูนย์อำนาจไว้ที่ประชาชน และมีการกระจายอำนาจไปยังจุดต่าง ๆ อย่างครอบคลุม โดยมีเครื่องมือและกฎหมายการกระจายอำนาจ นำไปสู่การกระจายอำนาจไปยังชุมชนท้องถิ่นอย่างแท้จริง จึงต้องมีกระบวนการศึกษา ขับเคลื่อนวาระขับเคลื่อนพลังพลเมืองในพื้นที่ ให้เกิดการต่อตั้งรูปอย่างเป็นรูปธรรม แนวทางการพัฒนาขับเคลื่อนความเข้มแข็งชุมชนท้องถิ่น อาศัยปัจจัยสำคัญต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ได้แก่
ปัจจัยในการขับเคลื่อนความเข้มแข็งชุมชนท้องถิ่น
- สร้างแนวทางเลือกอย่างหลากหลายในการพัฒนาชุมชนท้องถื่นเข้มแข็งเพื่อสร้างการเมืองของประเทศไทย
- เนื้อหากระบวนการพัฒนาท้องถิ่น
- มีระบบการพัฒนาที่ทั่วถึง
- ลดช่องว่างในงานพัฒนา
- สร้างระบบร่วมให้เกิดทุกภาคส่วน
- เชื่อมโยงระบบการทำงานด้วยเครือข่ายองค์กรชุมชน รวมถึงพื้นที่ชุมชน
- หนุนเสริมให้เกิดการกระจายอำนาจลงสู่ชุมชน
- เชื่อมโยงพลังของภาคพลงเมือง และร่วมกันการต่อรองทางนโยบายต่อรัฐ หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้
- ท้องถิ่นมีการปรับเปลี่ยน ออกแบบแผนการพัฒนาร่วมในพื้นที่อย่างมีทิศทาง
- พัฒนาคนรุ่นใหม่ในการขับเคลื่อนงาน
โจทย์ตั้งต้นของการขับเคลื่อนงาน
1)กำหนดแนวทางการพัฒนาขับเคลื่อนการสร้างพื้นที่กลาง สู่การกระจายอำนาจให้ชัดเจน และครอบคลุมทุกพื้นที่จังหวัด โดยต้องร่วมกันออกแบบ
2)รวมถึงกระบวนการ วิธีการ เครื่องมือ และแนวทางการประสานงานร่วมกัน เพื่อนำไปสู่แผนงาน และแผนปฏิบัติการร่วมในการขับเคลื่อนงานอย่างต่อเนื่อง
3)รวมพลังประชาชนขับเคลื่อนให้เกิดพลังของประชาชน และร่วมขับเคลื่อนไปกับหน่วยงานในพื้นที่
4)ส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการกำหนดปัญหา และแนวทางการพัฒนาสังคม
5)ปลดปล่อยสังคมในลักษณะสังคมที่เป็นมิติเดียว ให้เป็นสังคมประชาธิปไตยที่หลากหลายมากขึ้น
6)ตั้งเป้าหมายการพัฒนาชุมชนท้องถิ่นเข้มแข็ง และแนวทางการพัฒนาโดยเครือข่ายองค์กรชุมชนขับเคลื่อนร่วมกัน
7)ขับเคลื่อนนโยบายพื้นที่ โดยรวมกลุ่มขับเคลื่อนปัญหาทางสังคม
8)พัฒนาการขับเคลื่อนการสร้างพื้นที่กลาง ซึ่งเป็นพื้นที่ในการทำงานร่วมกัน
9)มีเครื่องมือ และแนวทางการทำงาน เพื่อนำมาสนับสนุนในการพัฒนาพื้นที่กลาง
10)ออกแบบแผนปฏิบัติการร่วม เพื่อใช้เป็นแผนงานการทำงานร่วมกันอย่างต่อเนื่อง
แนวทางการสร้างPlatform การพัฒนาชุมชนท้องถิ่น
1.สร้างแพลตฟอร์มจากในระดับชุมชน จากพื้นที่ฐานราก นำไปสู่การพัฒนาในระดับประเทศต่อไป
2.สร้างพื้นที่ต้นแบบชุมชนเข้มแข็ง เพื่อสร้างเป็นต้นแบบแห่งการพัฒนาพื้นที่
3.สร้างผู้นำชุมชนที่มีคุณภาพในการขับเคลื่อนชุมชน
4.สร้างความร่วมมือการประสานงานร่วมทุกภาคส่วน
5.สร้างเพลตฟอร์มที่เป็นต้นแบบในการขับเคลื่อน และใช้ขยายผลไปยังพื้นที่อื่น ๆ ได้
6.สร้างเครือข่ายคนรุ่นใหม่เข้ามาพัฒนาการทำงานในขบวนองค์กรชุมชน
7.ส่งเสริมกลไกในการขับเคลื่อนงาน รวมถึงกองทุนที่ใช้ในการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
8.มีผู้ประสานงานกลาง นักวิชาการในพื้นที่
9.เชื่อมโยงงานนโยบายในระดับพื้นที่
ข้อคิดเห็นเพิ่มเติมต่อการพัฒนาการขับเคลื่อนพื้นที่สู่การกระจายอำนาจท้องถิ่น
- ประสานภาคีพัฒนา หาจุดร่วมหรือประเด็นในการขับเคลื่อน ซึ่งแต่ละหน่วยงานก็ยึดประเด็นหลักของหน่วยงานนั้น
- สร้างรูปธรรมจังหวัดในการขับเคลื่อนงาน โดยการพัฒนาขบวนการภาคประชาชนสร้างชุมชนเข้มแข็ง ในรูปแบบแพลตฟอร์มระดับตำบล/จังหวัด
- ออกแบบประเด็นหรือเนื้องานที่จะต้องดำเนินการร่วมกันระหว่างหน่วยงาน ขบวนองค์กรชุมชน และเครือข่ายร่วมในพื้นที่
- ศึกษากระบวนการของพื้นที่ตำบล เพื่อถอดกระบวนการ และบทเรียนพื้นที่รูปธรรม นำมาออกแบบกระบวนการในการขับเคลื่อนพื้นที่พัฒนาชุมชนเข้มแข็ง ต่อไป
- จัดกระบวนการ วิธีการ และกำหนดเป้าหมายในการกระจายสู่ชุมชนท้องถิ่น เช่น เรื่องการแก้ไขรัฐธรรมนูญ หรือการขับเคลื่อนพรบ.กระจายอำนาจ
- กำหนดกลไกที่ช่วยหนุนเสริมการทำงาน ได้แก่ กองเลขาในระดับจังหวัด หรือในระดับตำบล โดยสามารถหนนุเสริมการทำงานร่วมกับหน่วยงาน และขบวนองค์กรชุมชนได้
- เชื่อมโยงกระบวนการในทุกมิติ แต่จะเป็นการบูรณาการร่วม ซึ่งมีจุดหมายและทิศทางงานพัฒนาเดียวกัน
- พัฒนาการสื่อสาร เผยแพร่สื่อสารผลงานของขบวนองค์กรชุม ด้วยรูปแบบต่าง ๆ
- ส่งเสริมพลังการขับเคลื่อนทางนโยบาย และสามารถสรุปปัญหาความต้องการในท้องถิ่นได้ เพื่อนำไปสู่การจัดทำแผนของภาคประชาชนให้เกิดขึ้นอย่างแท้จริง
- เน้นไปที่การปฏิบัติการ ออกแบบการเคลื่อนไหวอย่างอิสระ และนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างทางสังคม
- สร้างระบบการมีส่วนร่วมให้เกิดขึ้นจริงในทุกระดับ ประชาชนแสดงความเห็นต่อการพัฒนา และออกแบบการทำงานในพื้นที่ร่วมกันได้
ขอบคุณภาพและข้อมูลจาก
นางสาวธมลวรรณ สุวรรณรุ่งเรือง
เจ้าหน้าที่บริหารงานข้อมูลอาวุโส
สำนักงานประสานขบวนองค์กรชุมชนและประชาสังคม
