เชียงราย : ระหว่างวันที่ 7-8 ก.ค. 2565 สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) ร่วมกับสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (NIA) และทีม TSIS จัดกระบวนการ work shop ให้กับชุมชน ที่เสนอโครงการเพื่อแก้ไขปัญหาชุมชน ภายใต้งาน “SOCIAL INNOVATION VILLAGE-IDEA HACKS” ภาคเหนือ(ตอนบน) ณ โรงแรม ไชยนารายณ์ ริเวอร์ไซต์ อ.เมืองเชียงราย จ.เชียงราย โดยมีองค์กรชุมชน นักวิชาการ วิสาหกิจชุมชนภูมิภาคภาคเหนือ(ตอนบน) ที่ผ่านการคัดเลือกและเข้าร่วมในภูมิภาคเหนือ จำนวน 14 ชุมชน/หมู่บ้าน มีผู้เข้าร่วมกว่า 30 คน จากชุมชนเป้าหมาย และผู้ปฏิบัติงานจาก nia และ พอช. ทั้งส่วนกลางและภูมิภาค
น.ส.จันทนา เบญจทรัพย์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน)
น.ส.จันทนา เบญจทรัพย์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) กล่าวว่า สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (NIA) โดย ฝ่ายนวัตกรรมเพื่อสังคม ร่วมกับ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) ทีม TSIS จัดกิจกรรมเพื่อเฟ้นหาชุมชนที่ต้องการแสวงหานวัตกรรม ที่มีศักยภาพในการพัฒนาและแนวทางการแก้ไข ปัญหาชุมชน ที่ดำเนินการต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 2564-ปัจจุบัน ซึ่งในปี 2565 นับเป็นโอกาสอันดีที่สามารถจัดกระบวนการเพื่อพัฒนาศักยภาพให้กับชุมชนที่สนใจได้ร่วมกระบวนการเฟ้นหานวัตกรรมเพื่อสังในการจัดโครงการ โครงการหมู่บ้านนวัตกรรมเพื่อสังคม หรือ Social Innovation Village ขึ้น และมีเวทีในระดับภูมิภาค เพื่อเฟ้นหานวัตกรรมเพื่อสังคมในการแก้ไขปัญหาชุมชน Idea Hacks เพื่อให้ได้ไอเดียในการทำสิ่งใหม่ๆ โดยผ่านกระบวนการคิดระบุประเด็นปัญหาและแนวทางในการแก้ไข รวมถึงการระดมสมอง การระดมความคิด เพื่อให้การดำเนินการเป็นไปในทิศทางเดียวกัน และร่วมกันแชร์ประสบการณ์ร่วมกันให้เกิดความคิดที่คมชัดมากขึ้น
นายอำพล อาภาธนากร ฝ่ายนวัตกรรมเพื่อสังคม สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) กล่าวว่า โครงการหมู่บ้านนวัตกรรมเพื่อสังคม หรือ Social Innovation Village ที่เป็นโครงการนวัตกรรมเพื่อสังคม นำผลงานนวัตกรรมพร้อมใช้ไปแก้ไขปัญหา ที่สามารถตอบโจทย์จากพื้นที่หมายและก่อให้เกิดระบบนิเวศนวัตกรรมเพื่อสังคม ยกระดับคุณภาพชีวิตในพื้นที่เป้าหมาย ยกระดับคุณภาพสินค้าหรือบริการของธุรกิจเพื่อสังคม ลดความเหลื่อมล้ำในพื้นที่ และเป็นต้นแบบการขยายผล ผลงานนวัตกรรมเพื่อสังคมให้เข้าถึงปัญหาตามบริบทของพื้นที่เป้าหมาย นำไปสู่การสร้างผลตอบแทนทางสังคมและสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน ที่ดำเนินการต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2562-2565 โครงการดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาศักยภาพและแนวทางการแก้ไขปัญหาของชุมชน ซึ่งภายในงานชุมชนที่เข้าร่วมโครงการจะได้รับการเรียนรู้ แลกเปลี่ยนมุมมองการแก้ปัญหาชุมชนด้วยนวัตกรรมเพื่อสังคม เพื่อให้สามารถนำนวัตกรรมพร้อมใช้เข้าไปประยุกต์ใช้ในชุมชนพร้อมยกระดับรายได้และคุณภาพชีวิตของคนในชุมชน อันจะนำไปสู่การลดปัญหาความเหลื่อมล้ำในสังคมได้อย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืนต่อไป
นางพวงรัตน์ แสงเพชร์ จาก CIV หมู่บ้านท่องเที่ยวบ้านหาดไคร้ ต.เวียง อ.เชียงของ จ.เชียงราย เล่าว่า เริ่มต้นไม่รู้เรื่องอะไรเลยสักอย่าง จน NIA ให้ความรู้และได้ศึกษาและค่อยๆ ทำไป จนมาถึงวันนี้ต้องขอบคุณโครงการ NIA มาสนับสนุนวิสาหกิจเล็กๆ ในการต่อยอด และให้เกิดความมั่นใจ มีความมุ่งมั่น มีพลังก้าวต่อไปในการทำต่อ นวัตกรรมถ้าเราทำจริงและค่อยๆ คิดก็จะทำได้
ด้านนางณหทัย ศรีภูมินทร์ จากวิสาหกิจชุมชนเครือข่ายแพทย์แผนพทยล้านนาอายุรเวท เล่าว่า แลกเปลี่ยนเพิ่มเติมว่า ปีที่แล้วอบรมผ่านซูมไม่ค่อยรู้เรื่องเรื่อง ด้วยเทคโนโลยีบางอย่างทำให้เข้าถึงกระบวนการน้อย แต่โครงการนี้มีกระบวนการซ้ำ และทำให้สมองเราเปิด จากเดิมคิดฟุ้ง จนมาเข้ากระบวนการได้พิชชิ่งและได้รับรางวัล เป็นกระบวนการเรียนรู้และทำจริงๆ แต่ก็คิดว่าเรายังไม่เพียงพอ เราต้องมาเปิดสมองใหม่ เพื่อให้เราได้เรียนรู้สิ่งใหม่ๆ
ในการจัดกระบวนการในพื้นที่ระดับภูมิภาค ในรูปแบบ Idea Hacks นำโดย ดร.ศิญาณี หิรัญสาลี สำนักงานศูนย์วิจัยและให้คำปรึกษาแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และคณะ ร่วมเป็นวิทยากรกระบวนการ ให้ความรู้ทักษะ เสริมเติมให้ชุมชนได้คิดค้นไอเดียต่อยอดในการเฟ้นหานวัตกรรมใหม่ที่จะแก้ไขปัญหาชุมชน ต่อยอดในการพัฒนาคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้น ซึ่งกระบวนการดังกล่าวสามารถที่จะเกิดเครือข่ายนวัตกรร่วมกัน ในการแลกเปลี่ยนความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ เกิดแนวคิดใหม่ๆ ในการพัฒนาและแก้ไขปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อชุมชน เป็นการเสริมทักษะเพื่อให้เกิดความเข้าใจ จำ นำไปใช้อีกท้ังในการพัฒนาศักยภาพในครั้งนี้ผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้ถึงเครื่องมือการประเมินผลลัพธ์ทางสังคม (Social Impact Assessment: SIA) และการวิเคราะห์ผลตอบแทนทางสังคม (Social Return on Investment : SROI) ทำให้สามารถวัดผลลัพธ์การแก้ไขปัญหาชุมชนพื้ เพื่อให้มีทักษะและความพร้อมในการสร้างนวัตกรรม
อย่างไรก็ตามชุมชนที่ผ่านกระบวนการข้างต้นนี้ จะต้องนำนวัตกรรมที่ได้คิดค้นไว้นั้น นำเสนอต่อ NIA เพิ่มเติมในลักษณะคลินิกนวัตกรรมออนไลน์ เพื่อต่อยอดต่อไป
