Page 4 - สานต่อความคิดบัณฑร_29-1-63
P. 4
ภาคประชาชน ก้าวพ้น Process มุ่งสู่ Movement” ได้นำาเสนอแนวคิดของ
อาจารย์บัณฑรในการปลูกฝังให้เอ็นจีโอและแกนนำาภาคประชาชนให้ก้าวข้ามกับ
ดักกิจกรรมสนองหน่วยงานราชการ โดยภาคประชาชนต้องพัฒนา กระบวนการ
นำาสู่ ขบวนการ (Movement) นั้นนับเป็นยุทธศาสตร์ที่ถูกต้อง โดยผู้ปฏิบัติต้อง
ปรับให้สอดคล้องกับบริบทใหม่ โดยคำานึงถึงสามตัวแปร ได้แก่ สถานการณ์ทาง
สังคม บุคลากรผู้ปฏิบัติ รวมทั้งนโยบายและการสนับสนุนจากภาครัฐ จึงจะ
สามารถนำาพาขบวนการภาคประชาชนบรรลุสู่ความสำาเร็จได้ 2) ข้อเขียนของ
จรินทร์ บุญมัธยะ “อาจารย์นักพัฒนาผู้เปี่ยมวิทยายุทธ์” นำาเสนอให้เห็นเส้นทาง
ชีวิตของอาจารย์บัณฑร อ่อนดำา เริ่มตั้งแต่ครอบครัว ชีวิตในวัยเยาว์ การศึกษา
อุดมการณ์และความมุ่งมั่น บทบาทของนักวิชาการและนักพัฒนาที่เอื้อประโยชน์
ต่อคนยากจนและผู้เสียเปรียบในสังคม การเสริมสร้างความเข้มแข็งของกลุ่ม/
องค์กรภาคประชาชนทั้งภาคเมืองและชนบท จนขยายเป็นขบวนการเคลื่อนไหว
ทางสังคมในรูปของ “สมัชชาคนจน” และ 3) “การร่วมท�างานและสิ่งที่ได้เรียน
รู้จากอาจารย์บัณฑร อ่อนด�า” โดย ศ.ดร.ประยงค์ เนตยารักษ์ ได้นำาเสนอ “การ
เรียนรู้จากการทำา” อันเป็นประสบการณ์ที่ได้เรียนรู้จากการทำางานกับอาจารย์
บัณฑร อ่อนดำา ในโครงการพัฒนาชนบทลุ่มนำ้าแม่กลอง ซึ่งเป็นการดำาเนินงาน
ร่วมกันระหว่าง 3 มหาวิทยาลัย คือ ธรรมศาสตร์ มหิดล และเกษตรศาสตร์ และ
จากโครงการวิจัยเรื่อง วิวัฒนาการการบุกเบิกที่ดินทำากินในเขตป่าในภาคตะวัน
ออกเฉียงเหนือ
(2) ด้านงานอบรมผู้น�ากับการพัฒนา นำาเสนอโดย ผศ.ดร.จิตติ
มงคลชัยอรัญญา คณบดี วิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ มหาวิทยาลัย
ธรรมศาสตร์ ผู้เคยร่วมงานกับอาจารย์บัณฑร มาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะงาน
ฝึกอบรม ได้เสนอบทความ “อาจารย์บัณฑร...อาจารย์ของวิทยากรมืออาชีพ” ได้
วิเคราะห์การทำางานของอาจารย์บัณฑร ในการสร้างผู้นำาการเปลี่ยนแปลงและนัก
ฝึกอบรมให้เป็นผู้เอื้ออำานวยกระบวนการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลง โดยชี้ให้เห็น
ว่าการฝึกอบรมจำาเป็นต้องมีการออกแบบและการดำาเนินงานอย่างมีระบบ มีฐาน
ทางวิชาการ มีขั้นตอนและความยืดหยุ่น ให้ความสำาคัญแก่คุณลักษณะและบริบท
ของกลุ่มเป้าหมาย และในระหว่างการฝึกอบรมต้องมีวิธีการและกระบวนการที่
เหมาะสม มีการสรุป ทบทวนและประเมินผลอย่างต่อเนื่อง อาจารย์บัณฑรได้
