รู้จักงานพัฒนาระบบสวัสดิการชุมชน

การพัฒนาระบบสวัสดิการชุมชนเกิดขึ้นบนฐานความเอื้ออาทร ช่วยเหลือเกื้อกูลกันในสังคม โดยมีวัฒนธรรมชุมชนเป็นศูนย์กลาง มีศาสนาและภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นที่พึ่งพาในการแก้ปัญหา ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มออมทรัพย์ กลุ่มธนาคารหมู่บ้าน ฯลฯ ที่ได้นำผลกำไรของกลุ่มบางส่วนมาจัดสรรเป็นสวัสดิการให้กับสมาชิกหรือจัดสรรเพื่อหนุนเสริมกิจกรรมในชุมชน เช่น การนำไปดูแลรักษาป่าชุมชน การพัฒนาสิ่งแวดล้อมชุมชน การพัฒนาอาชีพชุมชน เป็นต้น  เป็นการจัดสวัสดิการที่มาจากฐานทุนด้านต่าง ๆ ที่มีอยู่ของชุมชน เช่น สวัสดิการจากฐานกลุ่มออมทรัพย์ องค์กรการเงิน วิสาหกิจชุมชน ความเชื่อทางศาสนา การจัดการทรัพยากรธรรมชาติฯลฯต่อมาได้พัฒนาเป็นกองทุนสวัสดิการชุมชนตำบล ที่มาจากฐานการสมทบของสมาชิกหรือออมบุญวันละบาทเพื่อสวัสดิการชุมชน

หลักการสำคัญ

หลักการสำคัญของสวัสดิการชุมชน คือ การสร้างหลักประกันเพื่อความมั่นคงของคนในชุมชน ซึ่งหมายรวมถึงทุกอย่างที่จะทำให้คนในชุมชนมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ทั้งในรูปของสิ่งของ เงินทุน น้ำใจ การช่วยเหลือเกื้อกูล เป็นเรื่องที่เกี่ยวกับวิถีชีวิตตั้งแต่ เกิด แก่ เจ็บ ตาย  หัวใจของการจัดสวัสดิการชุมชน คือการพึ่งตนเองและการช่วยเหลือเกื้อกูลกัน

“ให้อย่างมีคุณค่า รับอย่างมีศักดิ์ศรี”

พอช.ได้สนับสนุนให้มีการจัดตั้งกองทุนสวัสดิการชุมชนระดับตำบล/เทศบาลมาตั้งแต่ปี 2548 เป็นระบบการดูแล แบ่งปัน เอื้ออาทร ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน เป็นฐานรากของการสร้างหลักประกันของคนในชุมชนท้องถิ่น ต่อมาในปี 2552 รัฐบาลได้ประกาศให้สวัสดิการชุมชนเป็นนโยบายของรัฐ และได้สนับสนุนโครงการจัดสวัสดิการชุมชนในลักษณะการสมทบงบประมาณกองทุนสวัสดิการชุมชนที่สัมพันธ์กับจำนวนสมาชิกไม่เกิน 365 บาทต่อคนต่อปี ตั้งแต่ปี 2553 การดำเนินตามโครงการดังกล่าวได้ส่งผลต่อการเติบโตของกองทุนสวัสดิการชุมชนทั้งการขยายการจัดตั้งกองทุนสวัสดิการชุมชนใหม่กระจายทั่วประเทศ การเพิ่มจำนวนสมาชิกและเงินกองทุนกองทุนเดิม  ก่อให้เกิดรูปธรรมการช่วยเหลือและดูแลกันที่มากกว่าการจัดระบบสวัสดิการขั้นพื้นฐาน เกิดการทำงานร่วมกันระหว่างประชาชน หน่วยงานภาครัฐและท้องถิ่นอย่างใกล้ชิด ส่งผลให้สวัสดิการชุมชนเป็นที่รับรู้และยอมรับของสังคมสาธารณะมากขึ้น  เกิดการเชื่อมโยงเป็นเครือข่ายสวัสดิการชุมชนทั้งในระดับจังหวัด ภาค และระดับชาติ

B ปก

“สวัสดิการชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเองยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง นำสู่ความเจริญ สันติสุขของสังคมไทยอย่างยั่งยืน”

ในปี 2556 ขบวนสวัสดิการชุมชนได้จัดทำยุทธศาสตร์การพัฒนาสวัสดิการชุมชน  พ.ศ.2557 – 2561 โดยมีวิสัยทัศน์ “สวัสดิการชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเองยึดหลัดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง นำสู่ความเจริญ สันติสุขของสังคมไทยอย่างยั่งยืน”โดยมีประเด็นยุทธศาสตร์ 4 เรื่องคือ

1.การเสริมสร้างความเข้มแข็งของระบบสวัสดิการชุมชน

2.การเสริมสร้างและเชื่มโยงเครือข่าย

3.การพัฒนาระบบข้อมูล จัดการความรู้และการเรียนรู้

4.การพัฒนานโยบายสาธารณะเพื่อสนับสนุนระบบสวัสดิการชุมชน